De Stelvio Pas – Koningin van de bergpassen

Met haar scherpe bochten en steile haarspeldbochten behoort de Stilfserjoch-weg tot de meest spectaculaire paswegen van de Alpen. Deze route verbindt Prad in het Vinschgau (Zuid-Tirol) met Bormio in de Lombardische Veltlin en loopt daarbij dwars door hoogalpijn gebied.

Met een hoogte van 2.757 meter is de Stilfser Joch de hoogste bergpas van Italië en de op één na hoogste geasfalteerde Alpenpas ter wereld. Afhankelijk van het weer is de weg meestal tussen eind mei en begin november berijdbaar; hij wordt vooral gebruikt door dagjesmensen en – niet in de laatste plaats vanwege zijn bijnaam ‘De koningin van de paswegen’ – door talrijke motorrijders. Vooral de klim vanuit Prad, met zijn 48 haarspeldbochten, is bekend; het is een van de beroemdste beklimmingen van Europa. Er zijn drie routes die naar boven leiden: de klim vanuit Prad in het Vinschgau, de route vanuit Bormio aan de Lombardische kant of de route over de Umbrailpas, die begint bij het Zwitserse Santa Maria.

Aan de zuidkant torent het Ortler-massief met de König Ortler en de Monte Scorluzzo, hoog boven de pas uit; ook de haarspeldbochten aan het onderste einde van de oostelijke helling bieden een indrukwekkend panorama. Over een afstand van ongeveer 30 kilometer overbrugt de weg daarbij een hoogteverschil van 1.900 meter, verdeeld over in totaal 87 haarspeldbochten.

De oversteekplaats is al sinds de bronstijd bekend, maar werd pas veel later echt belangrijk. De eigenlijke pas werd aangelegd in 1820 – in een tijd waarin

Zuid-Tirol en Lombardije nog tot Oostenrijk behoorden. Keizer Franz I liet deze weg aanleggen als een strategisch belangrijke transitroute door de Alpen, die vanwege haar belang zelfs in de winter begaanbaar werd gehouden. Toen Lombardije in 1859 bij het koninkrijk Italië werd ingelijfd, liep de nieuwe staatsgrens precies over de top van de pas. Pas na de Eerste Wereldoorlog, toen ook Zuid-Tirol bij Italië kwam te horen, verdween deze grens weer en werd de weg geleidelijk verder aangelegd.

Tegenwoordig is de pas vanuit toeristisch oogpunt uitstekend ontsloten. Elke zomer verandert het parcours bovendien één dag lang in een waar fietsparadijs: Tijdens de fietsdag op de Stilfserjoch worden auto’s volledig geweerd, en duizenden fietsers beklimmen de pas zonder lawaai en uitlaatgassen.